Jak media społecznościowe zmieniają samoocenę nastolatków?
Jak media społecznościowe zmieniają samoocenę nastolatków?
Jak media społecznościowe zmieniają samoocenę nastolatków i dlaczego ekran może wpływać na sposób postrzegania własnego wyglądu, umiejętności oraz relacji z innymi? Znaczenie ma nie tylko czas online, lecz także oglądane treści i emocje towarzyszące korzystaniu z aplikacji.
Dlaczego social media wpływają na obraz siebie?
Okres dorastania sprzyja szukaniu odpowiedzi na pytania: „Kim jestem?” oraz „Jak widzą mnie inni?”. Media społecznościowe wzmacniają te rozterki, ponieważ pokazują popularność, wygląd i styl życia w formie łatwej do porównania. Liczba polubień, komentarzy i obserwujących może zacząć przypominać ocenę własnej wartości.
Problem tkwi także w selektywnym obrazie rzeczywistości. Nastolatek zna swoje zmęczenie, porażki i niepewność, ale życie innych ogląda przez starannie wybrane zdjęcia. Filtry, retusz i korzystne ujęcia tworzą standard, którego nie da się utrzymać na co dzień. Własna codzienność może wtedy wydawać się nudna albo gorsza.
Najczęściej pojawiają się porównania z osobami postrzeganymi jako atrakcyjniejsze, bogatsze lub bardziej lubiane. Taki mechanizm może prowadzić do:
- niezadowolenia z wyglądu i sylwetki,
- uzależniania nastroju od reakcji odbiorców,
- poczucia pozostawania w tyle za rówieśnikami,
- wycofania z kontaktów poza internetem.
Jakie zagrożenia przynoszą media społecznościowe?
Ciągłe przewijanie treści obciąża uwagę i utrudnia odpoczynek. Telefon często towarzyszy nastolatkom podczas posiłków, nauki, a nawet zasypiania. Niedobór snu pogarsza koncentrację, zwiększa rozdrażnienie i może osłabiać odporność psychiczną.
Niepokój budzą również hejt w sieci oraz cyberprzemoc. Obraźliwe komentarze dotyczą często wyglądu, ubioru lub koloru skóry. Anonimowość sprawia, że przemoc może trwać przez całą dobę, a młoda osoba nie zawsze mówi o niej rodzicom, nauczycielowi czy psychologowi.
Treści dotyczące odchudzania i idealnej sylwetki mogą nasilać krytyczne myśli o ciele. U części nastolatków pojawiają się restrykcyjne jedzenie, obsesyjne ćwiczenia albo unikanie spotkań. Szczególnej uwagi wymagają takie sygnały:
- częste sprawdzanie wyglądu i robienie zdjęć,
- silny lęk przed publikacją fotografii bez filtra,
- usuwanie postów po niewielkiej liczbie reakcji,
- pogorszenie snu, nauki lub relacji z bliskimi.
Algorytmy rekomendacyjne mogą podsuwać coraz więcej podobnych materiałów. Jeśli młoda osoba długo ogląda treści o wyglądzie, aplikacja może utrwalać ten schemat. Wtedy łatwo stracić poczucie, że internet pokazuje jedynie wycinek życia.
Jak wspierać zdrową samoocenę nastolatka?
Media społecznościowe nie muszą działać wyłącznie szkodliwie. Mogą pomagać w utrzymywaniu relacji, rozwijaniu zainteresowań i znajdowaniu wspierających społeczności. Bezpieczniejsze korzystanie zaczyna się od obserwowania własnych emocji. Jeśli po kontakcie z konkretnym profilem pojawia się wstyd, zazdrość lub napięcie, warto go wyciszyć albo usunąć z obserwowanych.
Rodzic powinien rozmawiać bez zawstydzania i pochopnych zakazów. Ważne są jasne zasady dotyczące snu, nauki oraz korzystania z telefonu, ale równie potrzebne pozostają zaufanie i zainteresowanie doświadczeniami dziecka. Wspólna rozmowa o filtrach, algorytmach i reklamach pomaga oddzielić internetowy wizerunek od rzeczywistości.
Pomocne nawyki obejmują między innymi:
- wyłączanie powiadomień, które wymuszają ciągłe sprawdzanie aplikacji,
- pozostawianie telefonu poza sypialnią podczas snu,
- wybieranie treści pokazujących różnorodne sylwetki i style życia,
- budowanie poczucia wartości także na relacjach, pasjach i umiejętnościach.
Rozmowa ze specjalistą jest wskazana, gdy obniżona samoocena utrzymuje się długo, a korzystanie z internetu wypiera sen, naukę lub kontakty z bliskimi. Psycholog albo psychoterapeuta może pomóc rozpoznać źródło porównań, lęku i presji wyglądu. W sytuacji cyberprzemocy warto zachować dowody, zablokować sprawcę i zgłosić treści administratorowi.
Artykuł powstał przy współpracy z bumed.pl.
Artykuł sponsorowany
O autorze
Zespół pasjonatów biznesowych, od wielu lat wspomagamy uczniów i studentów w podejmowaniu pierwszych kroków w karierze zawodowej.
Wszystkie wpisy autora



